Knelpunten en maatregelen 'Salduz'

Onderstaande samenvatting van knelpunten en maatregelen is ontleend aan de website van de Nederlandse Orde van Advocaten advocatenorde.nl

In het kort zijn de belangrijkste knelpunten:

• advocaten krijgen vooral ‘s ochtends te veel meldingen in korte tijd, waardoor zij de verdachten niet binnen twee uur kunnen bezoeken. De verdachten zitten bovendien op verschillende bureaus;
• de politiebureaus/arrestantencomplexen zijn op bepaalde tijden gesloten voor de advocaat;
• de ivs-melding komt niet altijd terecht bij de advocaat die het consult heeft verleend;
• de advocaat mag zijn telefoon op sommige bureaus niet mee naar binnen nemen;
• de verdachte krijgt van de politie ten onrechte te horen dat hij zelf voor zijn eigen advocaat moet betalen;
• de vergoeding is te gering.

Maatregelen

In het landelijk overleg is afgesproken om de volgende maatregelen te nemen:

1. De huidige pilot in Utrecht, waarbij een advocaat in de ochtenduren dienst heeft op een centraal politiebureau, wordt waar mogelijk naar andere plaatsen uitgebreid. Dit moet nog nader worden uitgewerkt. Als eerste wordt een dergelijk systeem ook voor Amsterdam in gang gezet.
Opmerking: de eerste bespreking in Amsterdam heeft inmiddels plaatsgevonden.

2. Er wordt gewerkt aan een manier om meldingen in de ochtend zoveel mogelijk per advocaat te clusteren al naar gelang de locatie van de verdachten. De bedoeling is dat advocaten dan meerdere consulten op hetzelfde bureau hebben en niet hoeven te reizen langs bureaus. Dit vergt eerst aanpassingen bij de politie. Zij moet de locatie vermelden waar de arrestant ’s ochtends is. De politie brengt verdachten na uitmelding in de avond namelijk vaak naar een andere locatie over. Ook is een juiste vermelding nodig van de eventuele aanwezigheid van medeverdachten. Op basis van deze informatie kan de piketcentrale (in de ressorten Amsterdam Arnhem en Den Haag) meldingen vervolgens clusteren. Het is nog niet duidelijk wanneer deze clustering mogelijk wordt. Het blijft aan te raden dat u voor uw komst het bureau belt, omdat de politie arrestanten ’s ochtends ook nog wel eens naar een ander bureau overbrengt voor verhoor.

3. In de ochtenduren worden op sommige plaatsen meer advocaten ingeroosterd (spitspiket). Ook dit vraagt om een nadere uitwerking om na te gaan voor welke plaatsen dit wenselijk is, en hoeveel extra advocaten nodig zijn.

4. Voor de ivs-meldingen na het consult is afgesproken dat de politie in de toekomst uitmeldt aan de piketcentrale (geldt alleen voor de ressorten Amsterdam, Den Haag en Arnhem). Deze zoekt dan uit welke advocaat de melding van het consult heeft ontvangen en stuurt de ivs-melding aan die advocaat. Vanwege de vakantieperiode en benodigde aanpassingen op het gebied van organisatie en automatisering kan deze maatregel enige tijd vergen.

5. De politie wil niet in zijn algemeenheid toestaan dat advocaten hun telefoon mogen meenemen op het bureau. Daardoor blijft het per bureau verschillen of een advocaat zijn telefoon mag meenemen.

6. Het ministerie van Justitie organiseert een expertmeeting over de specifieke problemen rondom bijstand voor minderjarigen door advocaten en de vertrouwenspersoon. Het blijkt dat minderjarigen steeds minder in het Halt-traject terecht komen, omdat zij na een verkregen consult geen bekentenis afleggen. Dit is voor deelname aan Halt vereist. Hierdoor komen deze jeugdigen in het strafrechtelijke circuit terecht, dit wordt niet wenselijk geacht.

7. Bij de politie blijkt niet duidelijk te zijn dat een verdachte voor categorie A- en B-feiten niet hoeft te betalen voor een voorkeursadvocaat die deelneemt aan de piketregeling. De projectorganisatie binnen de politie heeft dat inmiddels in twee verschillende interne memo’s aangekaart. De Orde en de Raad blijven daar aandacht voor vragen. De politie is verzocht om, als een verdachte aangeeft een eigen advocaat te hebben, die naam door te geven aan de piketcentrale in de ressorten waar de piketcentrale actief is. Daarmee wordt getracht te voorkomen dat de politieagent aan de verdachte onjuiste informatie geeft over de betaling van de advocaat.

Vergoedingen
De Orde heeft vanaf het begin gepleit voor hogere vergoedingen. Er bleek echter bij de overheid geen financiële ruimte te zijn voor meer dan 1½ punt voor de fase van aanhouding en inverzekeringstelling samen. Daardoor bleef de onderhandelingsruimte beperkt tot verdeling van de 1½ punt over het consult en de eventueel daarop volgende inverzekeringstelling. Het ministerie van Justitie wilde oorspronkelijk ½ punt voor het consult geven. Dat heeft de Orde weten te verhogen tot ¾ punt. Ook voor bijstand tijdens de verhoren bleken hogere vergoedingen niet mogelijk.

Pilot met videoconsult
In Rotterdam is de proef met advocaten op het politiebureau stopgezet, omdat het financieel niet rendabel was gezien het geringe aantal arrestanten op de betrokken locatie. Niettemin waren alle deelnemers (advocatuur, politie, Openbaar Ministerie, Raad voor Rechtsbijstand) enthousiast over de methode. In Rotterdam start nu een proef met videoconsult. De proef geldt niet voor minderjarigen, er wordt rekening gehouden met de ernst van het strafbare feit en de werking van de techniek (verzekeren van vertrouwelijkheid). Ook behouden verdachte en advocaat het recht tijdens het videoconsult te beslissen dat zij alsnog een consult in persoon wensen. Op Terschelling werd deze zomer in verband met vakantiedrukte ook al gewerkt met een videoverbinding.

Onderzoek naar werking ‘Salduz’
Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie gaat onderzoek doen naar de wijze waarop de aanwijzing wordt uitgevoerd. Het WODC onderzoekt daarbij in hoeverre de resultaten overeen komen met de doelen en welke (neven)effecten optreden. Ook wordt een rechtsvergelijkend onderzoek gedaan naar de situatie in het buitenland. Het onderzoek start deze herfst. Resultaten worden begin 2012 verwacht.

< terug naar nieuwsbericht 'Stand van zaken rondom 'Salduz'', 30 augustus 2010